• Πλατεία Δημαρχείου 1, Τρίλοφος, Τ.Κ. 57500
  • +30 2392 330 221
  • +30 2392 330 226

Thermi Thermi

Ο ρόλος του προφορικού λόγου στην παιδική ηλικία

Η ανάπτυξη του ανθρώπινου λόγου, και ειδικότερα του παιδικού λόγου, διαμορφώνεται βάσει της ομιλητικής πρακτικής, τις συνθήκες ανάπτυξης του παιδιού και της αλληλεπίδρασής με άλλους ανθρώπους στο περιβάλλον του.

Το Νομικό Πρόσωπο με αρμοδιότητα την Κοινωνική Πρόνοια του Δήμου Θέρμης, γνωρίζοντας ότι οι διαταραχές λόγου στην παιδική ηλικία αυξάνονται όλο και περισσότερο, δημιούργησε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα στους Δημοτικούς Παιδικούς Σταθμούς, που ως βασικό στόχο έχει την έγκαιρη ανίχνευση των δυσκολιών που παρουσιάζονται στα παιδιά κατά την ανάπτυξη του προφορικού λόγου, στην ομιλία ή στην επικοινωνία. Η πρώιμη ανίχνευση και αντιμετώπιση, όποιων δυσκολιών, είναι καθοριστικές για τη σωστή ανάπτυξη και εξέλιξη της προσωπικότητας του παιδιού και την κοινωνικοποίηση του. Οι διαταραχές λόγου μπορεί να προκαλέσουν στα παιδιά άγχος, περιορισμό στην επικοινωνία τους με τους γύρω τους, μπορεί να καταλήξουν να είναι κλειστά παιδιά και να απομονώνονται από τις παρέες τους ή από τις κοινωνικές εκδηλώσεις που θα μπορούσαν να συμμετέχουν, να έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση και συχνά να αναπτύξουν επιθετικότητα ή μη αποδεχτή συμπεριφορά.

Οι διαταραχές του προφορικού λόγου και της επικοινωνίας προσβάλουν πολύ περισσότερο τα αγόρια – 4/1. Επηρεάζουν έντονα την ψυχολογική τους ανάπτυξη και τον τρόπο επικοινωνίας τους και σχετίζονται με τη μελλοντική εμφάνιση προβλημάτων της μάθησης, όπως και με συναισθηματικές και συμπεριφοριστικές διαταραχές. Συχνά, οι γονείς πιστεύουν πώς, μεγαλώνοντας το παιδί, αυτές οι δυσκολίες θα ξεπεραστούν και όλα θα μείνουν στο παρελθόν. Η πρακτική όμως, δείχνει πως αυτή η αναμονή δε βοηθάει και δεν οδηγεί πάντα στην απόλυτη επίλυση των δυσκολιών. Αντιθέτως, προδιαθέτει την εμφάνιση κάποιων δευτερογενών δυσκολιών. Ένας τραυλισμός π.χ., ακόμα και εάν βελτιωθεί με το πέρασμα του χρόνου, μπορεί να αφήσει στο παιδί χαμηλή αυτοεκτίμηση και το φόβο από το «κόμπιασμα», με αποτέλεσμα να αποφεύγει την ομιλία. Δεν αποκλείεται και η επανεμφάνισή του μελλοντικά.

Το παιδί με δυσκολία στον προφορικό λόγο ή στην ομιλία συχνά μένει ακατανόητο από το περίγυρό του. Είναι πολύ πιθανόν και οι συμμαθητές του να το κοροϊδεύουν, ακόμα και να το απομονώσουν, επειδή δυσκολεύονται να επικοινωνήσουν μαζί του. Σχεδόν ποτέ δεν περνούν απαρατήρητες, από το παιδί με δυσκολία, αυτές οι συμπεριφορές των άλλων. Στα παιδιά με καθυστερημένη έναρξη ομιλίας (μετά τα 2½) και εφόσον έχουν προηγηθεί επιπλοκές στην εγκυμοσύνη, στον τοκετό ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό διαταραχών λόγου και ομιλίας, είναι απαραίτητη η προληπτική αξιολόγηση από λογοπεδικό. Για τα παιδιά με δυσκολίες λόγου, ομιλίας ή επικοινωνίας, η έγκαιρη και κατάλληλη παρέμβαση αποτρέπει την ανάπτυξη δευτερογενών διαταραχών. Η πρώιμη ανίχνευσή και παρέμβαση είναι  σημαντική.

Πότε να ζητήσετε τη βοήθεια λογοπεδικού

Όσο νωρίτερα και όσο περισσότερο επικοινωνεί το παιδί με τους γύρω  του, τόσο νωρίτερα και καλύτερα θα αναπτύξει το δικό του λόγο. Είναι σημαντικό να μιλάτε από νωρίς στο παιδί σας, χωρίς να χρησιμοποιείτε μωρουδίστικες εκφράσεις. Πρέπει να είσαστε το σωστό παράδειγμα – σας ακούει, σας παρακολουθεί, σας καταλαβαίνει και θα σας μιμηθεί. Τα μειωμένα ακουστικά ερεθίσματα (κυρίως στην ηλικία 6-9 μηνών), μπορεί να καθυστερήσουν τη φυσιολογική ανάπτυξη  του λόγου.

Απευθυνθείτε σε ειδικό για να αξιολογήσει την ανάπτυξη της επικοινωνίας, του προφορικού λόγου και της ομιλίας του παιδιού σας:

  • Εάν ως τον 10ο μήνα το μωρό σας δεν προσέχει τους θορύβους γύρω του και δεν αντιδρά στη φωνή των γονέων του. Επίσης εάν δεν προφέρει επαναλαμβανόμενα τις συλλαβές (μα-μα-μα τα-τα-τα μπα-μπα-μπα).
  • Εάν ως 24 μηνών δεν κάνει προσπάθεια να μιλήσει.
  • Εάν ως 36 μηνών ο λόγος του δεν είναι κατανοητός από τρίτους, εάν βγάζει κραυγές ή χρησιμοποιεί μόνο τα φωνήεντα.
  • Εάν ως 4 χρονών δεν κάνει ερωτήσεις όπως «Γιατί;», «Τι είναι αυτό;».
  • Εάν είναι 4 ½ χρονών και δεν αρθρώνει σωστά, παραλείπει ή αντικαταστεί φθόγγους – σ, ζ, τσ, τζ, ψ, ξ, π, λ, τ, κ, γ, χ, δ, θ, β, φ….. Είναι πολύ πιθανό όταν αρχίσει να μαθαίνει το γραπτό λόγο, να οδηγηθεί σε επιπλέον δυσκολίες και με τον τρόπο που μιλάει, με τον ίδιο τρόπο και να γράφει, και να «κομπιάζει» στην ανάγνωση επειδή δε θα ξέρει το συγκεκριμένο γράφημα σε ποιο  φώνημα αντιστοιχεί.
  • Εάν είναι 5χρονών και δυσκολεύεται να προφέρει πολυσύλλαβες λέξεις ή λέξεις με συμπλέγματα συμφώνων.
  • Εάν δεν κάνει σωστή σύνταξη της πρότασης ή δεν μπορεί να οργανώσει τη σκέψη του.
  • Εάν δυσκολεύεται να περιγράψει σωστά εικόνες ή να τις βάλει σε σωστή χρονολογική σειρά.
  • Εάν μιλάει με βραχνή, αχνή ή τσιριχτή φωνή.
  • Εάν μιλάει γρήγορα ή αντιθέτως – αργά.
  • Εάν τραυλίζει ή κομπιάζει.
  • Εάν είναι πια μαθητής, αλλά δεν τα καταφέρνει με την ανάγνωση και τη γραφή, παρόλο που είναι πολύ έξυπνο, με ή χωρίς ΔΕΠ/Υ.
  • Εάν σας ανησυχεί οτιδήποτε έχει σχέση με την ανάπτυξη της επικοινωνίας, της ομιλίας και του λόγου του.

Ο Λογοπεδικός είναι ο ειδικός στις διαταραχές λόγου, γραπτό και προφορικό, ομιλίας και επικοινωνίας – λεκτική και μη. Ασχολείται με την πρόληψη, την έρευνα, τη διάγνωση και τη θεραπεία ή αντιμετώπιση τους, σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Εκτιμά τις δυσκολίες και το επίπεδο ανάπτυξης του λόγου, σχεδιάζει κατάλληλο πρόγραμμα και παρεμβαίνει με στόχο τη θεραπεία ή τη μέγιστη δυνατή αποκατάσταση. Όταν είναι απαραίτητο συνεργάζεται με άλλες ειδικότητες.

Τα ιστορικά και τα αρχεία που διατηρεί ο Λογοπεδικός είναι απόρρητα. Ο Λογοπεδικός δεν χορηγεί φάρμακα.

 

Μαριάννα Τριανταφυλλίδου

M.Sc Λογοπεδικός

Συνεργάτιδα Παιδικών Σταθμών

Ν.Π.Δ.Δ Δήμου Θέρμης και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ «Αγκαλιά-ζω»